Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

165. Vertaalcomputers

1 reactie

Wat een leuke tijd was dat. De menukaart van een gezellige bistro in hartje Frankrijk proberen te ontcijferen met behulp van een miniwoordenboekje Frans-Nederlands. Handig om te weten dat "chèvre-chaud" het zelfde is als warme geitenkaas en dat "derrières-de-grenouilles" synoniem is met achterwerken van kikkers. Je wilt tenslotte weten wat je binnenkrijgt.

Later kwamen er die bekende boekjes "Hoe zeg je dat in het Frans" gevuld met de meest gebruikte standaardzinnetjes.

"Heeft u nog een kamer vrij?"

"Kunt u mij het zout aangeven?"

"Mag ik de rekening?"

"We zijn verdwaald"

Maar alsof de duvel ermee speelt. Het zinnetje wat je zoekt staat er nooit bij. Als je zojuist een parkeerbon hebt gekregen van een overijverige gendarme en je wilt de agent deelgenoot maken van je stemming op dat moment, dan is het vervelend om minutenlang tevergeefs in dat boekje te moeten bladeren naar een pakkende volzin. De gendarme staat inmiddels geduldig te wachten. Het enige wat je dan nog kunt doen is om keihard "Merde" te roepen, dat lucht op. En de gendarme kan weer verder met zijn bonnenboekje.

 

Dat gehannes is niet meer nodig sinds de komst van de vertaalsites op Internet. Er vanuit gaande dat er ook in Frankrijk wifi is tik je het gewraakte zinnetje in op je iPhone. De vertaling begint al gelijk tijdens het intikken. Je kunt nu twee dingen doen. Òf je toont de politieman je beeldschermpje, òf je stort het, in je beste Frans, zelf uit over de verbouwereerde wetsdienaar. In beide gevallen moet je maar afwachten wat zijn reactie is. Mogelijk volgt er nog een toegift uit zijn bonnenboekje.

 

Enige tijd geleden heb ik de "voice-dictation" app op de iPad geladen. Menselijke spraak wordt omgezet in geschreven woorden en zinnen. Urenlang heb ik tegen dat apparaat geroepen en steeds weer kwam hij met vertaalde teksten die verdacht veel weg hadden van mijn woordenstroom. Dat zoiets allemaal kan!! Tijdens deze testfase ben ik wel verbannen naar een klein kamertje, elders in het huis. Op zichzelf kan ik best begrijpen dat mijn wederhelft, die CSI New York zat te kijken, mijn stemoefeningen als storend heeft ervaren.

 

En nu is hij daar: de "voice-translator" app. Een combinatie tussen voice-dictation en een vertaalsite. Je kiest twee talen: bijvoorbeeld Nederlands en Italiaans. Je roept een Nederlands zinnetje naar je iPad en het resultaat wordt getoond in je moedertaal èn in het Italiaans. Grappig is om daarna de talen te wisselen (met de zogenaamde SWAP-knop) en het Italiaanse zinnetje te roepen. Helaas is het resultaat vanwege mijn belabberde Italiaanse uitspraak niet altijd bevredigend. Vele uren heb ik in het kleine kamertje, bijgenaamd de test-studio, allerlei talen uitgeprobeerd. De mogelijkheden zijn legio. Naast de meest gebruikelijke talen kun je ook communiceren in het Arabisch, Yiddisch , Hindi, Creools, Swahili, Welsh en Thai.

 

Wat een mogelijkheden. Neem nou de volgende situatie. Je zit tijdens lunchtijd op een terras in Reykjavik. Aan de tafel naast je zit een Japanner van z'n soepje te lepelen. Plotseling begint hij luidkeels misbaar te maken. Op z'n Japans uiteraard. De ober snapt er niks van. Gelukkig heb ik m'n iPad binnen handbereik. Ik zet de voice-translator op Japans-Nederlands en laat de opgewonden Oosterling tegen de iPad mopperen. "Er zit een haar in mijn soep" verschijnt er in beeld. Ik zet de vertaler op Nederlands-IJslands: "Er zit een haar in zijn soep" en ik toon het resultaat aan de ober.

Hoe simpel kunnen de wereldproblemen opgelost worden. De ober komt even later aanhollen met een pincet en verdwijnt in de keuken om te controleren of de bewuste haar een match heeft met de blonde krullebol van het keukenhulpje.

 

De volgende situatie zou zich af kunnen spelen in het voorjaar van 2014, na de openstelling van de Nederlandse grens voor mensen uit o.a. Bulgarije. Op Goese markt zitten een Poolse jongeman en een Bulgaarse schone, die een gesprek proberen aan te knopen. Ze vinden elkaar aardig, dat vertelt hun lichaamstaal. Maar de communicatie komt maar niet van de grond. Gelukkig heb ik mijn iPad bij me en gelukkig is er overal wifi in het Goese uitgaansleven. Om privacy redenen zet ik de voice-translator op Pools-Bulgaars. Hij mag dus beginnen. In gebarentaal leg ik uit hoe het werkt en hoe je via de SWAP-knop de talen kunt wisselen. Discreet ga ik weer terug naar mijn eigen tafeltje en ik constateer tot mijn voldoening dat er, zo te horen, lieve woordjes via mijn iPad gecommuniceerd worden. En als ze kort daarop, na inlevering van de iPad, innig gestrengeld wegstappen dan krijg ik een warm gevoel van binnen. Ik heb een goede daad gedaan, maar de Nobelprijs voor de Vrede lijkt me nog net een stap te ver...

 

Nog één wens heb ik ten aanzien van de ontwikkelen van een extra app voor de voice-translator. Een applicatie die het mogelijk maakt om de Nederlandse dialecten te kunnen ontcijferen. In elk geval Fries, Limburgs en Zeeuws en mogelijk nog enkele andere varianten.

Als een Haarlemse familie op de bonnefooi met de caravan naar de Zeeuwse kust komt dan kan zich zomaar het volgende doemscenario voordoen. Op de vraag aan de boer van de mini-camping of er nog plaats is voor hun mobiele vakantiehuisje is het antwoord: "Julder meuge komme. Webbù nog plekzat óór". Helaas is dit antwoord niet besteed aan de Noord-Hollanders, mogelijk wordt het zelfs als een afwijzing opgevat.


En dan kan de voice-translator met dialect-modus uitkomst brengen. Zet de twee talen op Zeeuws en ABN, laat de plattelander zijn zinnetje herhalen en de familie kan een ongestoorde vakantie tegemoet zien op het Zeeuwse platteland.

 

En in de verre toekomst misschien een app om hondengeblaf om te zetten in mensentaal? Wat zou dat geweldig zijn. Dan hebben we Martin Gaus niet meer nodig als hondentolk.

 

 

 

 

1 reactie

Opnieuw een leuk verhaal. Wist van het bestaan niet af.

T E R N E U Z E N A A R

12 July 2013 om 22:54

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.