Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

74. De waarheid geweld aandoen (1)

2 reacties

Wie kent niet het stichtelijk rijmpje uit de bundel “Jantje zag eens pruimen hangen” van onze topmoralist Hiëronymus van Alpen:

      Oh wat tikt die nare klok,

      “Jokkebrok, jokkebrok”

 

Is het vreemd dat kinderen op een gegeven moment gaan jokken? Ze zijn jarenlang door de ouders op het verkeerde been gezet met een verhaal over een stokoude, doch krasse bisschop uit het verre Spanje, die elk jaar, vergezeld van een legertje donker getinte, allochtone handlangers, kadootjes komt uitdelen. Maar wat het ergste is: bij gebrek aan eigen opvoedkundige kwaliteiten van de ouders, zouden die zwarte handlangers klaarstaan met takkenbossen en jute zakken om ondeugende kinderen mores te leren.

En ooit komt het uit: het hele verhaal blijkt verzonnen…

 

Zo leert een kind dus jokken. In het begin nog wat blozend en hakkelend, maar op den duur gaat het steeds gemakkelijker. De termen “zonder blikken of blozen” en “met een stalen gezicht” herinneren aan dat gewenningsproces. Jong geleerd is oud gedaan.

Jokken, leugenen, liegen, de waarheid verdraaien, de waarheid geweld aandoen. Allemaal termen die hetzelfde betekenen.

 

Gelukkig zijn we niet allemaal als Richard Nixon, Joran van der Sloot, Berlusconi of Dominique Strauss-Kahn.

Soms is het een leugentje om bestwil, hoewel, elke leugen is in principe “om bestwil”.

Als mijn vrouw zegt: “Neem je alweer een wijntje? Je hoeveelste is dat al vanavond?” dan heb ik de neiging om dit aantal iets te laag in te schatten.

Als je aan een sportvisser vraagt hoe groot die joekel van een snoek ook weer was, dan heeft hij juist de neiging om de afmeting iets te hoog in te schatten.

Als je op babybezoek gaat en de baby is duidelijk niet moeders mooiste, dan is toch je commentaar: “Wat een wolk van een baby!!”. In dit speciale geval kun je het de moeder niet aandoen om de waarheid te zeggen.

 

Kunnen we een leugenaar ontmaskeren? Bij Pinocchio was dat geen probleem, bovendien had deze pop een extern geweten in de vorm van Japie Krekel.

Bij andere leugenaars kun je dat niet aan hun neus zien. Hoewel, er is altijd nog die arme Cyrano de Bergerac. Toen die een keer een onwaarheid sprak, wilde z’n neus niet meer terug, en was hij voor het leven getekend.

Een leugendetector gaat ervan uit dat de leugenaar het warm krijgt, gaat zweten, zodat de elektrische weerstand van de huid kleiner wordt. Hoe simpel is dat te omzeilen: je trekt wat luchtigs aan, je zet het raam op een kier en je kunt liegen dat het gedrukt staat zonder op te vallen.

Sommigen beweren dat er een “waarheidsserum” bestaat. Wie hiervan drinkt zou altijd de waarheid spreken. Het antwoord is simpel. Volgens het bekende spreekwoord “Kinderen en dronken mensen spreken de waarheid” is het zogenaamde waarheidsserum niets anders dan een literfles Bokma (let wel: de kinderen in dit spreekwoord geloven allen nog in Sinterklaas).

 

In de politiek liegen ze niet of nauwelijks, nou ja, het héét anders:

 

-          -  Helaas heb ik de kamer onvolledig voorgelicht

-          -  De cijfers over de hulp aan Griekenland zijn verkeerd geïnterpreteerd

-          -  Het interview is enigszins uit zijn verband gerukt

-          -  Met de kennis van toen heb ik de juiste beslissing genomen

-          -  Ik ben verkeerd geciteerd

 

Hedendaagse politici hebben het trouwens extra moeilijk: via uitzending gemist of youtube.com zijn hun beweringen altijd terug te halen.

 

Een gelegenheidsleugenaar was destijds president Clinton. Het was in en om het Witte Huis blijkbaar nog niet opgevallen dat, elke keer als miss Llewinsky haar stagedag had, de luxaflex van The Oval Office naar beneden gingen. Natuurlijk was Monica apetrots dat ze “het” deed met de belangrijkste man van de USA en ze maakte een vriendin deelgenoot van haar geheim. Toen ging het snel. Arme Bill. In een uiterste poging probeerde hij nog een leugentje: “I did not have a sexual relationship with that woman”. Twee dagen later moest hij door het stof voor de hele aardbol.

 

Charles Schwietert had gejokt over zijn academische opleiding. Bovendien had hij verteld dat hij luitenant in het leger was geworden, hetgeen later bijgesteld moest worden tot korporaal. Natuurlijk is het systeem van militaire rangen en standen voor een leek best wel ingewikkeld, zeker voor een beoogd staatssecretaris van defensie. Na drie dagen moest hij aftreden.

 

Philomena Bijlhout maakte het nog bonter. Zij was slechts enkele uren staatssecretaris, toen ze zich plotseling vaag kon herinneren dat ze op een foto stond als geüniformeerd lid van de milities van Bouterse ten tijde van de decembermoorden.

 

Tot slot moet ik u iets opbiechten.

In mijn columns staat regelmatig iets dat (een beetje) bezijden de waarheid is. Daarmee probeer ik de verhalen wat sappiger, amusanter en spannender te maken. Ben ik nu ook een pathologische leugenaar? Nee, toch? Als schrijver mag ik toch mijn fantasie de vrije loop laten?

Er is zelfs een woord voor: FICTIE

 

Oh, wat tikt die nare klok,

“Jokkebrok, jokkebrok”

  

2 reacties

ja ik weet nog hoe kwaad ik was toen ik hoorde dat alle volwassenen, en zelfs het journaal, logen over sinterklaas, dus wat mij betreft heb je daar een punt
Lizdog

09 October 2011 om 21:57

Ik heb weer genoten van je epistel, Han en natuurlijk heb je gelijk. In columns en in weblogs mag je best een beetje overdrijven, hoor. Doe ik ook... (soms)

Tuinfluiter

10 October 2011 om 08:33

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.