Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

14. Nostalgie in het onderwijs

1 reactie
14. Nostalgie in het onderwijs

Naarmate je ouder wordt ga je steeds meer over vroeger praten, in dit geval: over vroeger schrijven.

 

Het verhaal gaat over mijn eerste kennismaking met het onderwijs op een landbouwschool in een Zeeuws provinciestadje.

Een school waar in de docentenkamer ieder zijn eigen plekje had, waar je het niet waagde om de stoel in te pikken van een oudere, gevestigde docent. Waar de directeur, tijdens de pauzes, aan het hoofd van de langwerpige tafel, grote blauwe wolken uit zijn sigaar liet ontsnappen, die de kleine ruimte vulden. Aan het einde van de pauze was het zicht dan ook gedaald tot enkele meters. De docenten aan het eind van de tafel heb ik nooit erg goed leren kennen…

Aan die tafel werden bijna alle besluiten genomen; eigenlijk was iedere pauze een soort docentenvergadering.
De directeur schreef  alle belangwekkende mededelingen, die hij niet mocht vergeten, met potlood op de achterzijde van zijn sigarendoosje. Waarom met potlood? Nou, dat mag duidelijk zijn: in zijn linkerzakje van zijn colbert had hij een gummetje. Zo kon hij afgedane zaken verwijderen. Anders zou hij wel erg veel sigarendoosjes nodig gehad hebben, hij rookte veel, maar zoveel nu ook weer niet. Met een beetje fantasie zou je kunnen zeggen dat het sigarendoosje de voorloper van de computer was en dat het gummetje dienst deed als Delete/Backspace toets. 


De klaslokalen werden bevolkt door 25 à 30 jongens. In de lokalen kon je het eerste lesuur duidelijk ruiken wie ’s morgens thuis al in de stal geweest was en welke dieren daar stonden. Maar zo’n agrarisch geurtje is 100x plezieriger dan een dioxine-wolk van Thermphos, daarin zullen de inwoners van Nieuwdorp mij gelijkgeven.

 

In die tijd bestonden de woorden “vandaal” en “vandalisme” nog niet. Een leerling kon hooguit stout of ondeugend zijn, of een les trachten te verstoren met katte(n)kwaad.

Die stoute leerlingen mochten zich soms melden bij eerdergenoemde directeur, die dan onder het uitstoten van de bekende blauwe rookwolken, vaderlijke woorden sprak en de stoute leerling voorzag van een interessante brochure met de opdracht om die op precies 2 kantjes samen te vatten: morgen klaar !!!

 

De kantine aan de achterkant van het gebouw op de eerste verdieping, keek uit over de vest. Diezelfde vest die ’s winters soms bevroor en waar dappere leerlingen zich wel eens op het ijs waagden. De voettocht over het bevroren water van die éne leerling was duidelijk een dag te vroeg !!!

 

Diezelfde kantine werd één week per jaar omgetoverd tot examenzaal: stoelen en tafels in perfecte slagorde, de tafels bedekt met een enorm stuk groen vilt-achtig papier, duidelijk bedoeld om de examens meer cachet te geven en om de leerlingen nog zenuwachtiger te maken dan ze al waren. In die beklemmende omgeving moesten de examenkandidaten een saldoberekening maken van een akkerbouwgewas, later gebruik makend van een simpel rekenmachientje. Het sommetje 4 x 2 (wat de leerling voor de zekerheid toch maar op zijn machientje intikte) gaf toen vaak als resultaat 7,9999999 in het venstertje; met een onbegrensd vertrouwen in de moderne techniek werd dit laatste getal op het antwoordenvel genoteerd…

 

Diezelfde kantine waar eens per jaar een maffe docent in Sinterklaaskostuum collega’s en stoute leerlingen de mantel uitveegde. U raadt het al: ik was die maffe docent. Leerlingen deden het bijna in hun broek van angst dat zij het slachtoffer zouden zijn. Als je later oud-leerlingen spreekt dan hebben ze het als eerste over die Sinterklaasviering en niet, zoals je zou verwachten, over de goed opgebouwde lessen en de inspirerende lesstof….

 

Op die oude school waar de middagpauze 60 minuten duurde !!!
Groepen jongens grepen deze gelegenheid aan om naar de markt te lopen en in een nationaal café een glaasje uh …… uh  …… ranja te drinken. Het ranja-verbruik liep uit de hand, als je ’s middags een klas binnenging kwam de ranja-lucht je tegemoet. Omdat het verbod op het drinken van ranja regelmatig overtreden werd, is de middagpauze ingekort tot 30 minuten. Het mocht niet gebeuren dat leerlingen op onze school ranja-verslaafd zouden worden !! De eigenaar van het etablissement heeft bij de schoolleiding nog wel geprotesteerd: zijn omzet daalde enorm en hij bleef met grote hoeveelheden ranja zitten.

 

Op die school voltrokken de veranderingen zich in snel tempo: docenten, die altijd hun proefwerkvragen met een krijtje op het bord schreven, kregen achtereenvolgens hulp van stencilmachine, kopieerapparaat en printer, hoewel oudere docenten zweerden bij het zwarte krijtjesbord: ze vonden dat de leerlingen dan meer “stof” tot zich namen …..

 

Dat gebouw met die grote zolder, vol met goedbedoelde rotzooi: boeken van vóór 1900 toen “visch” en “vleesch” nog als zodanig gespeld werden, toestellen en instrumenten waarvan niemand nog wist waar ze voor bedoeld waren, opgezette dieren, kunstkoeien, enz. enz. Een vindingrijke docent schoof wat rommel opzij en creëerde op die manier een permanente eigen werkplek, temidden van al die archeologische attributen. Helaas zorgde deze weinig inspirerende omgeving ervoor dat de docent zelf ook in snel tempo antiek raakte….

 

Die school met die houten trap, waar tijdens de leswissel 100 leerlingen tegelijk naar boven of naar beneden trachten te komen, soms zelfs op klompen!! Ongelooflijk dat die houten treden het hebben overleefd onder die twee kuddes rivaliserende bisons.

 

Ik kijk met veel plezier terug op die periode uit mijn onderwijstijd !!

1 reactie

Wat een mooi verhaal, Han! Ja, pure nostalgie... en voor mij heel bekend. Ik gaf dan wel geen les aan een landbouwschool, maar de sfeer die je beschrijft, heerste ook op de school waar ik werkte. Geen computers of laptops, alleen een schoolbord met een krijtje. Geen leerlingvolgsystemen, geen zorgplannen, ADHD was nog niet uitgevonden...Ieder kind was anders en dat accepteerde je. Inderdaad, om met weemoed aan terug te denken. 
Tuinfluiter

06 October 2010 om 17:53

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.