Het andere geluid ......

Sociaaldemocraat

1 reactie

Een aan de PvdA gelieerde stichting heeft de traditie om jaarlijks de Den Uyllezing te organiseren. Iemand houdt dan een lezing waarin de sociaaldemocratische beginselen besproken worden. Soms door een oud-gediende zoals Jan Pronk of een politicus die nog actief is zoals destijds de partijleiders Wim Kok en Wouter Bos. In 2017 koos men voor een jongere spreker in de persoon van de 28-jarige journalist Jesse Frederik. Dat zorgde gelijk voor een prikkelende kop: Waarom ik me een sociaaldemocraat voel, maar nooit PvdA heb gestemd. Als senior denk je dan wat paternalistisch “Hij is nog jong en heeft nog niet zo vaak mogen stemmen.” Maar dat is natuurlijk te gemakkelijk. Wat opviel was dat hij het vooral had over de tradities van de sociaaldemocratie. De tijd dat het leven nog wat eenvoudiger was en dus beter te overzien. Over de Amsterdamse wethouder Floor Wibaut bijvoorbeeld: Op een landtong in Amsterdam-Oost had de gemeente een dun straatje met betonnen woningen neergezet. Het was er grauw en troosteloos. En dan het uitzicht: links een slachterij, rechts het lozingskanaal waar de Amsterdamse rans de Zuiderzee in stroomde. Maar goed, het uitzicht - hier woonden mensen met negenennegentig problemen, en daar was het uitzicht er niet één van. Het was 1926. De sociaaldemocratische wethouder Floor Wibaut  ruimde de krotten om er door heel Amsterdam duizenden woningen voor in de plaats te bouwen. Werkende mensen kregen opeens toegang tot prachtige woningen van de Amsterdamse School.”

Verderop noemt hij de zegeningen van de sociaaldemocratie: 

“Dat was de sociaaldemocratie op haar best. We pakten oorzaken aan met oplossingen die even groots als meeslepend waren:

  • Ouderen waren arm, want ze hadden geen geld, dus gaven we ze geld (Noodwet van Drees, 1946).
  • Mensen woonden in krotten, want ze hadden geen woningen, dus bouwden we woningen (de Volkshuisvesting, 1920).
  • Er heerste armoede, want mensen hadden geen inkomen, dus gaven we ze een inkomen (de WW, Algemene bijstandswet, 1965).
  • Mensen kregen geen werk, want er waren geen banen, dus maakten we banen (conjunctuurpolitiek, 1945-1976).

Dat was echte verheffing.”

Het zijn allemaal belangrijke verworvenheden waar vakbonden en sociaaldemocraten voor gestreden hebben. Het is niet zo dat deze verbeteringen er alleen gekomen zijn dankzij deze sociaaldemocraten. Ze hadden het maatschappelijk tij mee waardoor andere partijen meewerkten aan wetgeving, soms uit angst voor revolutie. Het waren vooruitstrevende liberalen die de Woningwet in 1901 vorm gaven. De katholieke minister Klompé stond aan de basis van de bijstandswet. En ja, aan de sociaaldemocraat Drees is de AOW verbonden.

In het huidige ik-tijdperk, waar het vooral draait om het eigen ego en minder om de samenleving als collectief, spelen andere belangen. Vergeleken met honderd jaar geleden zijn we er als samenleving  materieel op vooruit gegaan. De tijd van proletariërs die niets anders te verliezen hebben dan hun ketenen is voorbij. We hebben nu veel meer te verliezen. Dat voedt de angst om die verworvenheden kwijt te raken. Onze naasten zien we niet meer als een individu die een bijdrage levert aan de samenleving maar als concurrent die ons bestaan bedreigt. Een aantal politici spelen in op die angst waardoor mensen tegen elkaar opgezet worden. Dat is een ander maatschappelijk krachtenveld dan toen Wibaut zijn woningen in Amsterdam bouwde.

Ook ik ben sociaaldemocraat. Ook ik heb vaak kritiek op die PvdA, maar ik zou niet weten op welke andere partij met sociaaldemocratische beginselen ik zou moeten stemmen. Ben benieuwd op wie Jesse Frederik stemt.

Lezing Jesse Frederik:

https://decorrespondent.nl/7731/waarom-ik-me-een-sociaaldemocraat-voel-maar-nooit-pvda-heb-gestemd/465107002569-7a288df1

 

 

1 reactie

Goed geschreven!!

Toos van Holstein

02 January 2018 om 17:38

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.