Het andere geluid ......

Taal

0 reacties

Het jaarlijkse ritueel over duidelijk taalgebruik is weer begonnen. Ieder jaar bij het uitspreken van de troonrede is er gesteggel over het taalgebruik. Er worden vele pogingen ondernomen om de politieke plannen in heldere woorden over te brengen. Of misschien ook wel om te verdoezelen. Taal is voortdurend aan veranderingen onderhevig. Er komen nieuwe woorden, er verdwijnen woorden en sommige woorden krijgen een andere betekenis. Toch wordt iedere keer geprobeerd het taalgebruik zo eenvoudig mogelijk te houden. Er is een ‘Genootschap Onze Taal’ die zich met de tekst van de troonrede bemoeit. Overigens is het woord genootschap wel erg archaïsch. Is dit eigenlijk wel helder Nederlands? Anders gezegd: een ouderwets (archaïsch) woord voor vereniging (genootschap). Een aantal jaren geleden werd er voor gepleit om Jip en Janneketaal te gebruiken. Voor de jongeren: Jip en Janneke was een bekend kinderboek uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Onder de politiek journalisten wordt sinds 1980 ieder jaar de Anne Vondelingprijs toegekend, genoemd naar de PvdA-politicus Anne Vondeling (1916-1979) die bekend stond om zijn helder taalgebruik. De prijs wordt toegekend aan journalisten die de politiek helder weten te verwoorden. Taal blijft ons boeien en verandert ook door internationale invloeden. Sommige woorden zijn zo gewoon dat we niet eens meer weten dat ze uit het buitenland afkomstig zijn. De digitalisering heeft weer veel Engelse termen geïntroduceerd. We hebben het over data als we computerbestanden bedoelen, maar het is ook het meervoud van datum. Nu mogen we als onderscheid datums schrijven.

Veel lezen is goed voor de taalontwikkeling. Maar het vraagt ook de wil om iets nieuws te leren. Nieuwe of onbekende woorden? Vroeger zochten we het op in een woordenboek. Wie kent er nog de ouderwetse encyclopedie? Met de komst van internet is zoeken zoveel eenvoudiger. Google is zelfs vervoegd tot het nieuwe werkwoord googelen. Je moet wel willen ontwikkelen, meegaan  met de ontwikkelingen van je tijd. Als we het zoeken in eenvoudig taalgebruik dan waren we misschien wel blijven steken in de Nederlandse taal van de zestiende eeuw, die overigens ook niet eenvoudig was.

En de troonrede van 2017. Was die nu eenvoudig? Een aaneenschakeling van mooie volzinnen. Maar, om een oud Nederlands gezegde te citeren: “Er zat geen woord Spaans bij.” Allemaal in correct Nederlands. Is de discussie over eenvoudig taalgebruik eigenlijk niet gewoon gezeur? Of willen we eigenlijk iets anders horen?  Moeten we niet gewoon wat meer moeite doen om ons te verdiepen in een onderwerp?  En ja, er zijn mensen die vijftig jaar stil zijn blijven staan, die zich niet verder ontwikkelen. Moeten we daar dan onze taal aan aanpassen?

0 reacties

- Er zijn nog geen reacties geplaatst.



Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.