Kapitein Rob - Pieter J. Kuhn

Communities

ZeelandNet

Kapitein Rob - Pieter J. Kuhn

248.537 bezoekers 11 leden Log in

000.005 Voorwoord


Voorwoord van deel 1 van de eerste Skarabee-uitgave in 1969

door

P. Hans Frankfurther

(voorzitter van Het Stripschap)

Reeds tijdens de bezetting had Pieter Kuhn het plan opgevat een bestaand boek door middel van strips te illustreren. Toen hij daar na lang zoeken niets geschikts voor vond besloot hij het verhaal zelf te schrijven. Direct na de bevrijding in 1945 stapte Pieter Kuhn met zijn idee naar Het Parool. Om te voorkomen dat de teksten zouden worden samengeperst in ballonnetjes die uit de monden van de figuren komen en waarin staat wat zij zeggen of denken, kreeg Kuhn de medewerking van de journalist Evert Werkman. Tussen de auteur-tekenaar Pieter Kuhn en het dagblad Het Parool is een nauw verband blijven bestaan: 11 december 1945 voer een klein zeilschip het zeegat uit met aan het roer een stoere zeeman, slechts vergezeld door zijn hond Skip. Het zeilschip 'De Vrijheid' van Kapitein Rob. 21 januari 1966 stond de laatste aflevering in Het Parool; ergens halverwege het 73ste verhaal, 'Rendez-vous in Jamaica', werd de serie afgebroken. De dood belette Pieter Kuhn het verhaal af te maken.

Een eenvoudige aftreksom zou moeten leren dat de strip meer dan twintig jaar heeft gelopen. Toch is dit niet helemaal waar: Er zijn twee onderbrekingen geweest. De eerste viel in de periode 1955/56 tussen de verhalen 'Om het goud van Midian' en 'De stranding van de Atlantide' en duurde zestien maanden. Pieter Kuhn had het welletjes gevonden; hij had een tjalk gekocht waarmee hij door Nederland zwierf. In een intervieuw zei hij: 'Ik ben opgehouden met tekenen. Een mens leeft te kort om zijn tijd te verdoen. Ineens was ik echt helemaal Kapitein Rob'. Maar een lezer schreef: 'Het Parool zonder Kapitein Rob, dat is al te grijs. Ik zie de avonden zonder Rob al voor mijn geestesoog: Ik ben in de stemming om in de gordijnen te klimmen en om rusteloos door het huis te drentelen, gelijk een ijsbeer in een kooi. Hoe kan ik ooit weer met plezier naar Het Parool grijpen?'

Het Robloze leven beviel Pieter Kuhn maar matig en toen hij voldoende was uitgerust, zette hij zich weer aan de tekentafel. Pas nadat 'De stranding van Atlantide' compleet was, hervatte  Het Parool de publicatie. Een andere lezer schreef toen: 'U had moeilijk een betere beslissing kunnen nemen, dan de trouwe lezers van uw blad hun oude Kapitein Rob weer terug te geven. Wij hebben hem reeds te lang moeten missen en andere strips bleven een imitatie; zowel qua tekening als qua verhaal'.

De tweede onderbreking, een ernstige ziekte drie jaar later, overviel Pieter Kuhn halverwege 'De schimmen van de nevelvallei' en duurde acht maanden.

Pieter Kuhn was iemand die aan een enkel gegeven, een krantebericht, voldoende had om een spannend verhaal te maken. Kuhn was ook iemand met een groot gevoel voor humor. Zo herinner ik mij nog de aflevering met het ontstelde gezicht van Amsterdams toenmalige burgemeester d'Ally, wanneer hij ziet dat de grond onder het paleis op de Dam zo ver is weggezakt dat al die palen eensklaps zichtbaar worden.

Behalve een weergaloos knap tekenaar was  Pieter Kuhn een man met de ongebreidelde fantasie van een Jules Verne. In de loop van de meer dan twintig jaren dat ik zijn belevenissen heb gevolgd, ben ik met Kapitein Rob diep onder de zeespiegel geweest, maar ook ver buiten de dampkring. Dat begon al met het Pinguinland, waar professor Lupardi met behulp van atoombommen de stand van de aarde wilde wijzigen om de polen van haar aardkorst te ontdoen. Kapitein Rob reisde terug naar De Vallei der Vergeten Wereld waar nog allerlei uitgestorven gewaande dieren leven, maar ook naar de 17e eeuwse Peer den Schuymer. Ik ontmoette hem op Terschelling, waar de Kriegsmarine zich er niets van aantrok dat de tweede wereldoorlog tot het verleden behoorde en van plan was om raketten met bacterieëncultures naar Amerika te sturen. Met een Levend Eiland bracht Kapitein Rob een bezoek aan het binnenste van de maan waar afzichtelijk ethermonsters rondzweefden. Ik trof hem aan in de tunnel die Europa en Afrika, onder de straat van Gibraltar door, met elkaar verbindt, maar ook in de glazen bestuurderscabine van een tot levende duikboot omgebouwde potvis. Evenzovele blijken van het talent van Pieter Kuhn om verleden, heden en toekomst ongemerkt in elkaar te laten overgaan.

Generaties groeiden op. 'Maar gelukkig denkt de leiding  van deze dagbladonderneming letterlijk aan alles', zo schreef een Simon Carmiggelt. Heel het turbulente leven van onze eigen zeebonk is immers terug te vinden in een stapel bontgekleurde boekjes, een soort Keesings historisch archief voor romantische dwergen....... Tijden het leven van Pieter Kuhn heeft zijn werk nooit de erkenning verworven waar het aanspraakt op kan maken. Ik kan de uitgever dan ook alleen maar toewensen dat het hem niet aan romantische dwergjes zal ontbreken om met deze heruitgave het werk van Pieter Kuhn te rechtvaardigen.

Een beter monument zou Pieter Kuhn zich niet hebben kunnen wensen.

______________

In Skarabee-pocket deel 26 stond als voorwoord:

In het najaar van 1965 voltooide Pieter Kuhn zijn laatste complete Kapitein Rob-verhaal (deel 72), dat de titel kreeg 'De verdwenen burcht'.  Enkele maanden later, om precies te zijn op 20 januari 1966, zakte hij op de Prinsengracht in Amsterdam ineen en stierf bijna onmiddelijk. Op dat ogenblik was Kuhn bezig aan verhaal 73, getiteld 'Rendez-vouz in Jamaica', waarvan er reeds 30 afleveringen de tweede pagina van Het Parool hadden opgefleurd. Aflevering 31 (nummer 5421) was al wel door Evert Werkman geschreven en ook geclicheerd, maar werd uit piëteitsoverwegingen niet meer afgedrukt. Pieter Kuhn, die altijd een veilige marge tussen creëren en verschijnen in acht nam, had zijn tekeningen tot en met nummer 5471 reeds overtrokken met inkt en in de marge voorzien van tekstsuggesties, de daarop volgende tekeningen waren nog slechts gedeeltelijk aangezet,

In het 26e en laatste deel van de Skarabee-uitgaven over de Avonturen van Kapitein Rob heeft de uitgever ook dit niet afgemaakte verhaal integraal gepubliceerd. Allereerst als hommage aan de formidabele striptekenaar Pieter Kuhn en bovendien om de lezer en stripliefhebber aldus een indruk te geven van zijn wijze van werken. 

De Uitgever.

 

Omhoog