shetlander

Communities

ZeelandNet

shetlander

Welkom op de community shetlander!

286.201 bezoekers 8 leden Log in

Giftige planten


 Giftige planten voor paarden ! !

In de afgelopen maanden is er in diverse media veel aandacht besteed aan het giftige plantje jacobskruiskruid. Na een tijdlang in het nederlandse landschap afwezig te zijn geweest, verspreid het zich door middel van zaadjes die door de wind worden verspreid in een hoog tempo. Verschillende paardenhouders hebben al paarden verloren doordat zij hooi voerden met daarin het jacobskruiskruid. Inmiddels zijn al veel overheidsinstanties en landbouworganisaties ervan overtuigd dat dit kruid bestreden moet worden.

Het jacobskruiskruid komt vooral voor op verschraalde gronden zoals bermen en natuurgebieden en onbemeste weilanden. Als vers plantje in een schrale wei vormt het niet direct een gevaar. Paarden zullen het niet eten, simpelweg omdat het niet lekker smaakt. Maar nadat het verwerkt is in het hooi wordt het wèl gegeten. De bittere smaak is dan verdwenen, maar het plantje is nog net zo giftig. Door het eten van het kruid wordt de lever van het paard onherstelbaar beschadigd. Dit gaat heel geleidelijk. Paarden kunnen een tijdlang dagelijks kleine hoeveelheden van het jacobskruiskruid eten zonder waarneembaar ziek te worden. Op het moment dat vergiftigingsverschijnselen zichtbaar worden is het paard echter niet meer te redden. Die vergiftigingsverschijnselen variëren van gebrek aan eetlust, vermagering, slaperigheid, spierslapte, geelgekleurde slijmvliezen door geelzucht tot huidaandoeningen en verlammingsverschijnselen.

 

Jacobskruiskruid

Paardeneigenaren zelf verantwoordelijk. In verschillende provincies zijn op dit moment bestrijdingsprogramma?s in de maak, maar niet overal in Nederland zijn de diverse instanties even voortvarend. In de Overijsselse gemeenschap Haaksbergen werd onlangs, grenzend aan de wei van een paardenhouder, een flinke hoeveelheid jacobskruiskruid aangetroffen. Nadat de gemeente hiermee werd geconfronteerd en werd verzocht om het te verwijderen, gaf een woordvoerder van de gemeente aan dit een verantwoordelijkheid te vinden van de paardenhouder zelf.

De woordvoerder: Het past op dit moment niet in ons beleid om daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Wij hebben ook niet de indruk dat het zo vreselijk gevaarlijk is. In een goed onderhouden weiland zal het jacobskruiskruid zich niet verspreiden. Mochten er tòch van dergelijke plantjes in staan dan is het aan de paardenhouder om die te verwijderen. En als mensen bang zijn dat hun paarden eten van de plantjes in de berm langs hun wei, dan moeten ze de afrastering maar wat hoger maken. In gèèn geval zal worden getolereerd dat mensen eigenhandig een berm doodspuiten, maar we hebben er geen problemen mee als ze de plantjes die ze aantreffen selectief, en met een selectief middel, doodspuiten. Ook zullen we niet optreden als mensen de berm maaien en het maaisel afvoeren. Dat maaien is geen afdoende oplossing. Ten eerste is het zaak om het maaisel zo snel mogelijk af te voeren en te vernietigen, aangezien afgemaaid jacobskruiskruid direct voor voortplanting zal gaan zorgen door versneld zaad te vormen. Bovendien heb je dan alleen de grotere, bloeiende exemplaren te pakken en niet de kleine plantjes die het jaar daarop pas gaan bloeien. Maaien werkt dan ook alleen als dat een aantal jaren achter elkaar consequent gebeurt voordat de plant bloeit. Op die manier krijgt het kruid geen kans zaad te vormen en voor nageslacht te zorgen.

Zaadvorming van Jacobskruiskruid

Veel planten giftig, maar niet direct gevaarlijk. Behalve het jacobskruiskruid zijn heel veel planten giftig voor paarden. In de meeste gevallen leveren zij echter niet direct een gevaar op, omdat ze in verse toestand niet lekker smaken en als hooi hun giftige werking verliezen, of omdat er zo?n ongelooflijke hoeveelheid van gegeten moet worden voordat paarden er pas ziek van worden. Toch blijft het altijd oppassen, zeker als paarden in een wei lopen waar niet voldoende goed voedsel beschikbaar is. Daarom volgt hieronder een lijst met in Nederland veel voorkomende planten die vergiftigingsverschijnselen veroorzaken.

Basterdklaver: kan na eten en blootstelling aan zonlicht huidontstekingen veroorzaken en leverschade. Via basterdklaver vergiftigde paarden hebben vaak last van een overgevoeligheid van de huid voor zonlicht. In hele ernstige gevallen kan leverbeschadiging optreden. Is een paard vergiftigd, dan is het vooral zaak hem uit de zon te houden. Vergiftiging komt zelden voor aangezien paarden daarvoor gedurende verschillende weken enorme hoeveelheden basterdklaver gegeten moeten hebben.

Basterdklaver.

Beuk: koliek komt voor na het eten van veel beukennootjes, evenals verlammingen van het centrale zenuwstelsel. Dit kan in heel ernstige vergiftigingsgevallen tot de dood leiden. Dan moet er echter wel een enorme hoeveelheid beukennootjes gegeten worden. Beukenbomen langs een gezonde wei vormen geen enkel gevaar.

Beukenootjes: in grote hoeveelheden gegeten schadelijk.

Bittere lupine: deze lupine staat veel in tuinen. De giftige stoffen zitten voornamelijk in de zaden die de plant na de bloei vormt. Ze hebben een verlammende werking op het centrale zenuwstelsel. De giftige stoffen blijven werkzaam, ook nadat de plant in hooi is verwerkt.

De peulen met daarin de schadelijke zaden van bittere lupine.

Boterbloemsoorten: Worden niet makkelijk gegeten en verliezen hun giftige werking in hooi. Veroorzaken soms overgevoeligheid van de huid voor zonlicht.

Boterbloem.

Echt vingerhoedskruid: Met name de bladeren zijn giftig voordat de plant bloeit en veroorzaken hartstoornissen. Net als het jacobskruiskruid en de bittere lupine blijft vingerhoedskruid in hooi giftig en wordt het in die vorm gewoon gegeten.

Het giftige blad van het nog niet bloeiende vingerhoedskruid.

Eiksoorten: Jonge eikels en jonge bladeren kunnen als ze in grote hoeveelheden gegeten worden vergiftigingsverschijnselen veroorzaken als darmverstoppingen en weinig eetlust. Paarden zullen er echter alleen veel van eten als er niet voldoende ander voedsel beschikbaar is. Net als beuken, vormen eiken langs een gezonde wei dan ook geen enkel probleem.

Jonge eikenbladeren en eikels: teveel is ongezond.

Goudenregen: Met name het zaad in de peulen, die na de bloei van de boom verschijnen, zijn enorm giftig. Bewegingsstoornissen en benauwdheid zijn vergiftigingsverschijnselen na het eten van deze zaden. Ademhalingsverlamming kan uiteindelijk leiden tot de dood.

Goudenregen.

Hondsdraf: kan ademhalings- en hartstoornissen veroorzaken. Trillen, zweten, hoesten en verwijde pupillen zijn verschijnselen die wijzen op vergiftiging door hondsdraf.

Hondsdraf, veel langs sloten en op schaduwrijke plekken.

Palmboompje (buxus):Veel gebruikt in tuinen om haagjes van te maken of figuren van te snoeien. De plant wordt niet zomaar door paarden gegeten. Ze vinden de geur afstotend. Het snoeiafval wordt wel makkelijk gegeten. Een dodelijke hoeveelheid voor een paard wordt geschat op 750 g.

Palmboompje of buxus: met name het snoeiafval is gevaarlijk.

Rhodondendronsoorten: Worden veel gebruikt in parken en tuinen. Het eten van takken en bladeren kan slijmvlies- en huidirritaties veroorzaken en in ernstige gevallen hartstoornissen.

Rhodondendron.

Sint Janskruid: Komt in Nederland heel veel voor en behoudt zijn giftige werking in hooi. Door Sint Janskruid vergiftigde paarden krijgen onder invloed van zonlicht huidproblemen op die delen van de huid waar weinig of geen pigment zit.

Sint Janskruid: huidaandoeningen en brandwonden op niet-gepigmenteerde delen van de huid.

Slaapbol of papaver: Met name de onrijpe zaaddozen van deze plant zijn giftig. Onrust en krampen zijn symptomen van vergiftiging door papaver.

Papaver.

Taxus: Heel veel toegepast als haag maar uitermate gevaarlijk. Paarden kunnen binnen vijf minuten na het eten van taxus aan een hartstilstand overlijden.

Taxus, levensgevaarlijk al in kleine hoeveelheden.

Varens: Varens behouden hun giftige werking in hooivorm. Coördinatiestoornissen en gewichtsverlies kunnen optreden na het eten van teveel varens. Dat moet dan echter wel een aanzienlijke hoeveelheid zijn.

Varens.

Wilde liguster: Wordt veel gebruikt als haagplant. Met name de bladeren zijn voor paarden giftig en kunnen koliek veroorzaken.

Liguster.

Witte acacia: Vooral het eten van de bast is bijzonder schadelijk en kan mondontstekingen en koliek veroorzaken. Grote hoeveelheden kunnen zelfs hartstoornissen en verlammingen tot gevolg hebben.

De bast van witte acacia: mondontstekingen en kolliek.

Zwarte nachtschade: met name de zwarte bessen die na de bloei ontstaan zijn schadelijk en kunnen maagdarmstoornissen veroorzaken, ademhalingsstoornissen en hartstoornissen, maar zoals bij zoveel giftige planten worden ze niet graag gegeten.

Zwarte nachtschade, na de bloemen komen de schadelijke zwarte bessen.

Uiteraard is de bovenstaande lijst niet volledig. De meest voorkomende planten zijn hierin opgenomen.

Voorzorgsmaatregelen

Hoewel vergiftiging niet altijd helemaal te voorkomen is, zijn er wel een heleboel voorzorgsmaatregelen te nemen. Zorg er bijvoorbeeld voor dat de wei waarin de paarden lopen in een goede conditie is. Hoe beter de grasmat is, hoe minder kans schadelijke planten krijgen om de kop op te steken. Laat tijdens een buitenrit paarden niet zomaar eten van planten die je onderweg tegenkomt. Plant geen giftige planten in de buurt van de verblijfplaats van paarden. Een taxushaag langs een rijbaan of een gouden regen naast de wei is een uitermate slecht idee. Zorg ervoor dat paarden niet bij het snoeiafval van de tuin kunnen komen.

Tenslotte: Koop niet zomaar hooi uit natuurgebieden. Om zeker te weten dat zich in het hooi geen jacobskruiskruid bevindt kan het hooi getest worden bij de Gezondheidsdienst voor Dieren.

Omhoog