Het leven na de diagnose

Communities

ZeelandNet

Het leven na de diagnose

Welkom op de community Het leven na de diagnose!

407.423 bezoekers 78 leden Log in

Soja en gezondheid: een stand van zaken.


Soja en gezondheid: een stand van zaken

Soja heeft werkelijk de wind in de zeilen. Sojaproducten hebben de dieetafdeling van de grootwarenhuizen ingepalmd en beconcurreren zelfs zuivelproducten. De Belgische koeien worden ziek van wanhoop en jaloezie en vergeten zelfs naar de voorbijrazende treinen te kijken. Maar alle gekheid op een stokje, nu er zoveel te doen is over hormonale substitutietherapie, gaan veel vrouwen op zoek naar alternatieve oplossingen. Fyto-oestrogenen, de werkzame stoffen in soja, beloven vaak veel. Maar is soja echt een gezond voedingsmiddel? Welke zijn de reële voordelen van soja? Gezondheid en preventie geeft een overzicht van onze huidige kennis terzake.

Fyto-oestrogenen, vroeger isoflavonen of lignanen genoemd, zitten in soja, thee, graangewassen, fruit en peulvruchten (linzen, bonen, kikkererwten, enz.). Waarom die grote belangstelling voor soja en de isoflavonen van soja? Isoflavonen zijn scheikundig verwant met vrouwelijke oestrogenen. Dat laat vermoeden dat ze eenzelfde werking hebben in het menselijk lichaam als natuurlijke vrouwelijke hormonen. Voorts hebben Aziatische vrouwen (die heel andere eetgewoonten hebben dan wij en enorm veel soja eten) veel minder last van de menopauze. Studies uit 1995 en 1997 hebben al aangetoond dat ze een gunstig effect hebben op de warmteopwellingen. Japanse vrouwen vertonen bovendien minder borstkanker, waaruit onderzoerks afleiden dat fyto-oestrogenen beschermen tegen borstkanker. Maar het debat is nog niet gesloten en we mogen zeker geen overhaaste conclusies trekken. De resultaten van de wetenschappelijke studies zijn immers vaak te tegenstrijdig om formele adviezen te kunnen formuleren.

Soja en risico van borstkanker bij vrouwen

Tijdens de vruchtbare jaren van de vrouw is een sterke blootstelling aan humane oestrogenen een van de risicofactoren van borstkanker en andere hormoonafhankelijke kankergezwellen zoals ovarium- en endometriumkanker. Oestrogenen binden aan de bèta-oestrogene receptoren van de cellen van de borsten, de eierstokken en het endometrium. Grote hoeveelheden oestrogenen kunnen zo een ongecontroleerde celdeling en -vermenigvuldiging veroorzaken. Dat proces wordt kanker genoemd. De vorm en de structuur van plantaardige oestrogenen van soja gelijken op die van de humane oestrogenen. Ze kunnen dus aan de bèta-oestrogene receptoren binden, maar ze binden minder sterk dan de natuurlijke oestrogenen. Toch blijken ze het risico van activatie van het proces van celdeling te verkleinen. Recente experimentele studies hebben aangetoond dat genisteïne, het belangrijkste oestrogeen afkomstig van de isoflavonen van soja, aan bèta-oestrogene receptoren bindt met een zelfde affiniteit als tamoxifen. Tamoxifen is een geneesmiddel dat wordt gegeven om borstkanker bij vrouwen te voorkomen en te behandelen. Genisteïne blijkt ook een krachtig effect te hebben op de groei en de regeling van de cellen: het remt de enzymen die noodzakelijk zijn voor de celdeling, en voorkomt de vorming van nieuwe bloedvaten in kankergezwellen. Onze kennis van de preventieve effecten van soja is echter vooral van theoretische aard: er bestaat nog geen echte studie die deze gegevens klinisch bevestigt. We weten enkel dat borstkanker bij vrouwen in Japan 5- tot 8-maal minder vaak voorkomt dan bij ons, en dat men in Japan evenveel soja eet als wij aardappelen.

Soja en menopauzale symptomen

Maar daar blijft het niet bij. Bij postmenopauzale vrouwen kunnen stoffen die een oestrogene werking hebben, hoe gering die ook moge zijn, de effecten van de menopauze verlichten op korte en lange termijn. Studies hebben aangetoond dat extra toediening van 40 g sojaproteïnen per dag het botmineraalgehalte van sommige wervels verhoogt en de ernst van de menopauzale symptomen ? zoals de beruchte warmteopwellingen ? vermindert op voorwaarde dat die niet te hardnekkig zijn. Wanneer de symptomen aanhouden, blijft een hormonale behandeling aangewezen.

Soja en bescherming tegen hart- en vaatziekten.

Soja oefent ook een beschermend effect uit op het hart. Op grond van wetenschappelijke gegevens afkomstig van meer dan vijftig onafhankelijke studies heeft de Food and Drug Administration in de Verenigde Staten (de hoogste instantie die het nut van geneesmiddelen al dan niet bevestigt) de fabrikanten van voedingsmiddelen die minstens 6,25 g sojaproteïnen per portie bevatten, de toestemming gegeven op de verpakking van het voedingsmiddel of de drank te vermelden dat ?25 g sojaproteïnen per dag in combinatie met een dieet dat weinig verzadigde vetten en cholesterol bevat, het risico van hartziekte kan verlagen.?

De Amerikaanse autoriteiten hebben een voldoende aantal studies geanalyseerd om ervan overtuigd te zijn dat, als mensen met een te hoog cholesterolgehalte de dierlijke eiwitten in de voeding volledig of gedeeltelijk vervangen door sojaproteïnen, het totale cholesterolgehalte en het gehalte aan LDL-cholesterol (de ?slechte? cholesterol) significant dalen.

We weten nog niet precies hoe sojaproteïnen hun effecten uitoefenen. Wel werden enkele hypothesen geformuleerd. Misschien verhogen ze de secretie van galzuren waardoor de cholesterol uit het bloed wordt verwijderd, of stimuleren ze de lever zodat die de LDL-cholesterol uit het bloed haalt. Het zou ook kunnen dat de isoflavonen van soja antioxiderende eigenschappen of een bloedvatverwijdend effect hebben, wat de schade zou verminderen die wordt veroorzaakt door ophoping van LDL-cholesterol in de wand van de slagaders.

Is soja een nieuwe bondgenoot voor een betere gezondheid?

Een preventief effect op bepaalde kankergezwellen bij de vrouw, een hulpmiddel om de moeilijke periode van de menopauze door te komen, preventie van osteoporose en van hart- en vaatziekten, bescherming tegen prostaatkanker? Soja en de isoflavonen van soja lijken dus een uitstekende bondgenoot voor onze gezondheid. Maar eigenlijk is daar nog veel discussie over. Het is niet met zekerheid bekend hoe doeltreffend soja werkelijk is. Maar waarom zouden we het er niet op wagen? Meer soja eten als men de vijftig nadert kost niets en je weet maar nooit?.

Spreek erover met uw arts

Er is nog een ander probleem. Isoflavonen worden beschouwd als voedingssupplementen. Ze kunnen dus zomaar in de handel worden gebracht en er wordt ook geen enkele controle op uitgeoefend behalve op 2 vormen die geregistreerd staan als geneesmiddel (hulp bij de menopauze en preventie van prostaatkanker). Als soja u interesseert, spreek er dan over met uw arts. Alleen hij kan u met kennis van zaken zeggen welke vorm voor u het beste is.

Referenties

New England Journal of Medicine. 1995; 333(5) : 276-282.

Effects of soya isoflavones on oestrogen and phytooestrogen metabolism in premenopausal women. Xu X et al. Cancer (2001); 59: 457-464.

Epidem Meta-analysis of effects of soya protein intake on serum lipids in humans. Anderson JW et al. iology, Biomarkers and Prevention (1998); 7: 1101 ? 1108.

The effect of dietary soya supplementation on hot flushes. Albertazzi P et al. Obstetrics and Gynecology: vol. 91, No.1, January 1998.

Soya protein and isoflavones: their effects on blood lipids and bone density in postmenopausal women. Potter S et al. American Journal of Clinical Nutrition: 1998; 68 (supl):1375s - 9s.

Setchell K.D, Cassidy A Dietary isoflavones: biological effcts and relevance to human health. J nutr. 1999; 129:758S-767S.

Dr Jean-Luc Schouveller.

Bron : http://www.gezondheidenpreventie.be/NL/newsletter_content.asp?id=79&item=2