Het leven na de diagnose

Communities

ZeelandNet

Het leven na de diagnose

Welkom op de community Het leven na de diagnose!

413.977 bezoekers 78 leden Log in

weetjes over de overgang


'Ik zat direct in de menopauze'
04/03/2003

'Ik zat direct in de menopauze'

Jessie Blokker (46) ontdekte bij zichzelf borstkanker nadat ze had gehoord over de mutatie in het gen BRCA1, die een groot risico geeft op borst- en eierstokkanker. Ze komt uit een familie waarin deze mutatie veel voorkomt.

Jessie Blokker: 'In december 1995 hoorde ik voor het eerst van BRCA1, maar toen moest nog worden uitgezocht of het in de familie zat. Het advies was intussen je ieder half jaar te laten nakijken. In het ziekenhuis van Heerlen werd een mammografie gemaakt. ''Niets aan de hand mevrouw, kom over een jaar maar terug.''

'In dat jaar ontdekte ik een knobbel in mijn borst. Ik werd doorgestuurd naar Maastricht en daar werd gevraagd naar de laatste foto, want die knobbel was zo groot, die moet op de eerste foto al zichtbaar zijn geweest.

'De arts die me onderzocht, ontdekte aan de andere kant nog een knobbel. Die nieuwe knobbel was op de recente foto niet te zien en zelfs bij de echo moesten ze heel lang zoeken. Daarna werden er puncties gemaakt, maar er werden geen verontrustende cellen gevonden. Controle is dus ook niet alles. ''Ga maar fijn je verjaardag vieren en kom maandag terug'', zei de chirurg. Ik werd toen 40.

'Op maandag begon de chirurg, vanwege de familiegeschiedenis, over amputatie van de borsten, ook als het geen kanker was. Dat wilde ik niet. Maar een week voor de operatie was het familiegen gevonden. Mijn bloed werd direct onderzocht. Ik had het ook. Toen was er geen keuze meer. Het werd borstamputatie en ook de klieren werden weggehaald. Het bleek aan beide zijden kwaadaardig, maar gelukkig waren er geen uitzaaiingen.

'Na de operatie begonnen ze over een chemokuur, maar chemo doet veel kwaad en ik vertrouwde erop dat de kanker weg was, dus ik heb het niet laten doen. De eierstokken zijn wel verwijderd en daardoor zat ik direct in de menopauze.

'Dat was heavy. Om de tien minuten een opvlieger, drie keer per nacht onder de douche en overal pijn: in m'n rug, m'n knieën, m'n ellebogen, heupen, al die scharniergewrichten. Mijn huid veranderde en ik kreeg rimpels. Mijn middel verdween en met 41 jaar had ik het idee dat ik in het lijf zat van een vrouw van 50. Na twee jaar kreeg ik Livial, een hormoonvervanger, en toen ging het beter.

'Ik heb ook veel last van mijn armen door het ontbreken van de lymfeklieren. Als ik te veel doe, hoopt het vocht zich op in mijn lijf. Mijn armen worden pijnlijk en dik en wegen een ton. Daardoor kan ik mijn huishouden niet doen, want ik kan niet tillen en geen boodschappen dragen.

'Ik werk niet meer en ik heb geen uitkering, want ik had net een half jaar vrij genomen omdat ik me niet lekker voelde. Mijn oude werk in de groentekraam op de markt kan niet meer. Ga jij maar eens kratten sjouwen en zware spullen aanreiken over een kraam van anderhalve meter breed.

'Bovendien moet je zonder lymfeklieren zorgen dat je geen wondjes krijgt. Ik heb nog een tijd salades gemaakt maar dan moet je in de koeling boven je hoofd reiken en die bak weegt ook vijf of zes kilo.

'Achter de kassa kan wel, maar dat heb ik niet geprobeerd. Ik hoef het ook niet om financieel rond te komen, want mijn man heeft een goede baan. In het begin dacht ik steeds: ik ben nergens meer goed voor. Niet om te werken en niet als vrouw want je voelt je een stuk minder zonder borsten en eierstokken.

'Maar op een gegeven moment vind je toch je draai. Dan ga je vrijwilligerswerk doen en in een bestuur zitten, dan doe je dit en doe je dat en op een gegeven moment heb je het weer net zo druk als vroeger.

'Voor mezelf ben ik niet meer bang. Nog wel dat ik longkanker krijg omdat mijn vader dat had en omdat ik rook. Tenslotte is onze celdeling niet in orde. Maar ik maak me vooral zorgen over mijn kinderen. Of ze het gen hebben is niet bekend want ze zijn nog niet getest.

'Mensen zijn rare wezens. Toen ik hoorde over dat gen dacht ik: ik heb dat niet want dat is in Holland. Ik ken die hele familie niet, ik hoor bij mijn moeders kant.

'Mijn vader was een Hollander, ook in zijn manier van doen. Hij reageerde ad rem, zei meteen wat hij vond. Dat doen Limburgers niet. Als er gestaakt moest worden, stond hij vooraan.

'Nu merk ik dat ik het zelf ook doe en ik ben een Limburgse. Langzaam kom ik erachter dat ik meer op de familie van mijn vader lijk dan ik wil.'

Bovenstaand interview is deel 4 van een serie in de Volkskrant, waarin leden van een familie vertellen wat deze erfelijke dreiging voor hen betekent.

de Volkskrant, Gezond, Maria Hendriks, 1 maart 2003

[ *will* | 4/3/2003 ]  

 

 Overgang en Opvliegers
Opvliegers na behandeling voor borstkanker.

Vrouwen die behandeld zijn voor borstkanker kunnen wanneer zij nog premenopauzaal zijn ook last krijgen van opvliegers en andere overgangsklachten.
Dat gebeurt vooral wanneer naast de operatie ook chemotherapie wordt gegeven of de eierstokken worden verwijderd.
Door chemotherapie kan de hormoonproductie uit de eierstokken volledig uitgeschakeld worden en datzelfde is het geval als de eierstokken worden verwijderd.
In zo'n geval komt de overgang op jongere leeftijd en zijn de klachten wegens de plotselinge uitval vaak heftiger.
Het uitschakelen van de eierstokfunctie is nodig om de invloed van oestrogenen op uitgroei van metastasen (uitzaaiingen) zo volledig mogelijk op te heffen.
Oestrogenen zijn namelijk ongewenst bij vrouwen met borstkanker, omdat aangenomen wordt dat oestrogenen borstkankercellen tot verdere deling stimuleren.
Tot slot wordt vaak tamoxifen (Nolvadex) voorgeschreven bij de behandeling van borstkanker; deze stof werkt als een antioestrogeen en veroorzaakt soms ook opvliegers.

Als er af en toe een opvlieger is, zullen deze vrouwen daar niet zoveel problemen mee hebben. Het omgaan met de borstkanker en de schrik voor een nieuwe manifestatie daarvan is veel belangrijker dan de last van de opvlieger.
Voor sommige vrouwen zijn de klachten echter ernstiger en die vrouwen zouden graag de opvliegers zien verminderen in aantal en/of in ernst.
Soms zijn de klachten zo hevig dat een behandeling echt nodig gaat zijn.

De effectiefste manier om opvliegers te doen verdwijnen is het gebruik van oestrogenen hormonen.
Maar, zoals gezegd: oestrogenen zijn ongewenst in deze situatie uit de vrees voor uitgroei van slapende tumorcellen.
Er zijn echter nog meer mogelijkheden voor bestrijding van de opvliegers.

progestagenen
clonidine
vitamine E
SSRIs
fytooestrogenen
cimicifuga
homeopathie

Progestagenen.

Het is al lang bekend dat progestagenen de heftigheid van opvliegers kunnen verminderen. De meeste ervaring daarbij is opgedaan met medroxyprogesteronacetaat (Provera), eenmaal daags 10 mg.
Dit werkt wat minder goed dan oestrogenen, maar vaak worden goede resultaten bereikt.
Een probleem met het gebruik van progestagenen na borstkanker is dat het onduidelijk is of slapende borstkankercellen hierdoor toch niet geactiveerd kunnen worden, net als met oestrogenen.
Hier zijn overigens nooit serieuze aanwijzingen voor gevonden, maar oncologen zijn toch erg terughoudend.

Clonidine.

Deze stof is in het verleden toegepast bij hoge bloeddruk en daarbij bleek dat ook opvliegers minder werden.
Een matig effectief middel. Beschikbaar als Dixarit (2x daags 2-3 tabletten van 0,025 mg). Geen nadelig effect op tumorcellen.

Vitamine E.

Een gering effect is beschreven, maar niet overtuigend

SSRIs.

De selectieve serotonine re-uptake remmers (SSRIs) zijn geneesmiddelen die gebruikt worden bij de behandeling van depressie. Zij zijn ook effectiever dan placebo's gebleken bij de bestrijding van opvliegers, maar minder effectief dan oestrogenen.
Anti-depressie middelen met andere werking dan de SSRIs (zoals de tricyclische antidepressiva) hebben deze werking niet.

Fytooestrogenen.

Vele planten bevatten stoffen die oestrogene werking hebben.
In de meeste planten is dit echter zo weinig dat dit geen betekenis heeft.
De hoeveelheid fytooestrogenen in soja is zo groot dat hiervan wel degelijk effect verwacht kan worden.
Daarnaast zijn fytooestrogenen ook beschikbaar in voedingssupplementen.
Helaas is er slechts weinig onderzoek gedaan naar gebruik van soja bij opvliegers.
De meeste onderzoeken waarbij een vergelijking gemaakt is met een placebo leveren geen noemenswaardig gunstig resultaat van deze voedingssupplementen.
Toch zijn er ook een paar waarbij de opvliegers wel degelijk sterker afnamen dan bij placebo, met name bij vrouwen met veel opvliegers. Promensil (fytooestrogenen uit rode klaver) lijkt zo'n voedingssupplement met beter effect dan placebo, maar minder goed dan met oestrogenen verwacht zou worden.

De meeste onderzoekers zijn van mening dat fytooestrogenen geen kwaad kunnen bij vrouwen na borstkanker.
Er zijn echter ook enkele onderzoeken met borstkankercellen in het laboratorium (dus niet bij vrouwen!) waarbij fytooestrogenen de kankercellen sneller deden groeien. Niemand weet het zeker.
Maar bij veel last van opvliegers lijkt het gebruik van fytooestrogenen toch wel een verantwoorde handelwijze.

Cimicifuga.

Zilverkaars is een plant waarin Cimicifuga voorkomt. Een Cimicifuga-extract wordt verkocht onder de naam Ymea.
De werking tegen opvliegers is nog onvoldoende bewezen, maar het is geen fytooestrogeen. Borstkanker is geen contra-indicatie.

Homeopathie.

Famosan en Klimaktolan zijn homeopathische geneesmiddelen met zeer geringe concentraties fytooestrogenen.

Toch oestrogenen?

In een enkel geval zijn de opvliegers zo ernstig en helpen de bovengenoemde middelen te weinig om een acceptabele toestand te bereiken. Als de kwaliteit van leven daadwerkelijk in het geding is, komt het gebruik van oestrogenen toch weer om de hoek kijken.
Het verbod van oestrogenen na borstkanker is volledig theoretisch onderbouwd. Er zijn geen deugdelijke onderzoeken die de schadelijkheid vast stellen.
In geen van de publicaties over het gebruik van oestrogenen (met en zonder progestagenen) bij vrouwen na een behandeling voor borstkanker blijken oestrogeengebruiksters er slechter af te komen.
Niet meer recidieven, niet meer nieuwe tumoren. Daarom durven artsen in geselecteerde gevallen toch wel om hormonen voor te schrijven na uitvoerig met de vrouw de voor- en nadelen en de alternatieven te hebben besproken.

Ook hormonen voor preventie?

Oestrogenen worden ook wel voorgeschreven als preventie voor osteoporose of ter voorkoming van hart- en vaatziekten.
Maar hiervoor zijn andere alternatieven voorhanden zodat voor vrouwen na borstkanker oestrogenen beslist niet nodig zijn.
Osteoporose kan uitstekend worden voorkomen/behandeld met bisfosfonaten of raloxifene.
De preventie van hart- en vaatziekten stoelt op niet roken, gezonde voeding en goede lichaamsbeweging en bij hoog cholesterol het gebruik van cholesterolverlagende medicijnen.

[ **ellie** | 29/7/2002 ]

Met dank aan de site : Leven met borstkanker

 

Vervroegde menopauze
De laatste menstruatie heeft een vrouw gemiddeld op 51-jarige leeftijd.
Bij een klein percentage van alle vrouwen stoppen de menstruaties al voor hun 40ste levensjaar. Men spreekt dan van een vervroegde of premature menopauze. Over de oorzaken en gevolgen hiervan weet men nog niet veel.
Door een bloedonderzoek (FSH-niveau, follikelstimulerend hormoon) kan bepaald worden of een vrouw in de overgang is.

Mogelijke oorzaken van een vervroegde menopauze: chirurgische menopauze: hysterectomie is een chirurgische ingreep waarbij de baarmoeder weggenomen wordt:
alleen de baarmoeder wordt weggenomen, of
de baarmoeder en 1 eierstok

De eierstokken werken gewoon verder en produceren nog hormonen. In het geval dat er nog 1 eierstok behouden blijft, neemt deze de functie van beide over. De overgangsklachten komen hier meestal op de normale leeftijd van de overgang.
Het is echter mogelijk dat door de operatie de overblijvende eierstok of de bloedvaten beschadigd zijn, waardoor de eiblaasjes langzaam afsterven. Meteen na de operatie of soms enkele jaren later kan dan een vervroegde menopauze optreden.

de baarmoeder en beide eierstokken worden weggehaald.

Wordt echter zowel de baarmoeder als beide eierstokken operatief verwijderd, kent de vrouw een abrupte menopauze.
Hier kunnen de symptomen van de overgang dus veel harder overkomen. De vrouw kan meer last hebben van warmte-aanvallen (langer en vaker), loopt een groter risico op hartziekten en botontkalking, en zij is meer vatbaar voor depressies.

In deze gevallen is hormoontherapie (HRT) meer aangewezen.
In hoeverre het groter risico op borstkanker hier bestaat weet men nog niet precies. Echter ook hier is het weer belangrijk voldoende lichaamsbeweging te nemen en gezond te eten (calcium, vitamine D).

Een operatieve menopauze verstoort het homonale evenwicht en heeft dus voor de vrouw belangrijke lichamelijke gevolgen. Maar ook emotioneel krijgt de vrouw heel wat gevoelens te verwerken. Het gevoel van vrouw-zijn is geraakt. Ook is het voor sommige vrouwen zeer moeilijk om te verwerken dat ze niet meer vruchtbaar zijn, en misschien met een onvervulde kinderwens geconfronteerd worden.
Hier kan de naaste omgeving van de vrouw een belangrijke rol spelen door een luisterend oor te zijn. Maar als er nog vragen, twijfels of angsten zijn, aarzel dan niet om uw arts meer uitleg te vragen.

chemotherapie ( kan eicellen vernietigen) of bestraling: bestraling of chemokuur: de dosis straling of chemo die nodig is om de kanker te bestrijden beschadigt ook de eierstokken. Wanneer men slechts een korte behandeling met lage dosis heeft gehad, kan het zijn dat de maandstonden na een tijd terugkomen, echter meestal zonder vruchtbaar te zijn. tamoxifen: is een middel dat voorgeschreven wordt bij borstkanker en heeft naast de talrijke positieve aspecten als neveneffect een vervroegde menopauze. Dit middel wordt ook preventief voorgeschreven aan vrouwen met een hoog risico voor borstkanker.

chromosoom-afwijking: een vrouw heeft twee X-chromosomen, een fout hier kan een vervroegde menopauze veroorzaken: het fragieke X-syndroom: een erfelijke aandoening waarbij zwakzinnigheid kan voorkomen in de familie. Vrouwen die vervroegd in de menopauze komen zijn misschien wel drager van deze aandoening zonder dat ze het wisten. Dit syndroom heeft effect op de eiproductie van de eierstokken, de voorraad eitjes is kleiner dan normaal. syndroom van Turner: is een niet erfelijke chromosomale afwijking. Meisjes met het syndroom van Turner missen 1 of een gedeelte van één van de X-chromosomen die de genen bevatten voor de ontwikkeling van de eierstokken, de productie van geslachtshormonen, de lengtegroei en de lichamelijke geslachtsrijping. Deze vrouwen krijgen meestal nooit maandstonden.

andere oorzaken: familiaal: wanneer je moeder en/of een zus een vervroegde menopauze kent, zou de kans op een vervroegde menopause groter zijn. Verschillende studies hieromtrent spreken elkaar echter tegen. Volgens sommige studies zou slechts bij 5% van de vrouwen met een vervroegde menopauze dit familiaal bepaald zijn. virale infecties: wanneer een baby in de baarmoeder zit, kan een virusinfectie van de moeder de ontwikkeling van de eierstokken van de vrucht beÏnvloeden.

onbekende reden: bij veel vrouwen die te vroeg in de overgang komen is geen oorzaak bekend (60 - 70%) Er kunnen zich ook menopauzale klachten voordoen zonder dat men in de menopauze is.
Oorzaken kunnen zijn: schildklieraandoening hyperprolactinemie: overproductie van het hormoon dat de melkproductie in de borst regelt. Dit doet de maandstonden stoppen. Deze ziekte kan vastgesteld worden door het prolactinepeil te bepalen en is te behandelen, waardoor de eierstokken terug normaal kunnen functioneren. cysten aan de eierstokken uitzonderlijk gewichtsverlies of gewichtstoename, bepaalde geneesmiddelen, overmatig sporten kunnen maandstonden doen uitblijven

Klachten warmte-aanvallen(vapeurs) droge schede, droge huid blaasontstekingen botontkalking hart- en vaatziekten atypische klachten

klachtenshema Doordat er minder van het vrouwelijk hormoon oestrogeen geproduceerd wordt kunnen er overgangsklachten optreden.
De ernst van de symptomen is afhankelijk van de snelheid van de oestrogeendaling.


Zwaarlijvige vrouwen hebben door hun vetweefsel minder last van de menopauze . Niet alleen de eierstokken maken hormonen aan, er wordt ook een soort oestrogenen geproduceerd in het vetweefsel met behulp van de bijnieren; deze soort oestrogenen zijn niet zo goed als die van de eierstokken maar hun aantal stijgt met de jaren en met de hoeveelheid vetweefsel.





Daar de gemiddelde levensduurte stijgt zal de hedendaagse vrouw zal 1/3 van haar leven doorbrengen in de postmenopauze.
In België is ongeveer 1/3 van de vrouwelijke bevolking in de postmenopauze, wat neerkomt op 1,6 miljoen vrouwen. En 1,2 miljoen vrouwen hebben één of meerdere klachten. Toch raadpleegt slechts 25% van de vrouwen in de menopauze een arts.

Hoe komt dit? vele vrouwen brengen hun klachten niet in verband met de menopauze. vele vrouwen denken dat er geen efficiënte behandeling bestaat. er is ook een zekere angst voor de medicijnen en/of de hormonenkuur.

1. warmte-aanvallen

Dit is het meest voorkomende symptoom van de menopauze en is een direct gevolg van de verminderde oestrogeenproductie.

Het is een plotselinge aanval van warmte. Typisch zijn het plots rood worden van het hoofd, nek en borst. Vaak wordt een warmte-aanval, ook wel opvlieger genoemd, gevolgd door overvloedig zweten en koude rillingen.
De duur van zo?n warmte-opwelling kan variëren van enkele minuten tot een half uur of nog langer.Naarmate men ouder wordt, neemt de frequentie en intensiteit van deze opwellingen af.
Warmte-opwellingen kunnen zich elk tijdstip voordoen. Sommige vrouwen worden er ?s nachts zelfs wakker van.
Cafeïne, alcohol, sterk gekruide gerechten, stress en angst kunnen een warmte-aanvallen uitlokken. Echter men kan ze niet altijd voorkomen.
Warmte-opwellingen kunnen al optreden vanaf de perimenopauze en zijn één van de eerste tekenen van de overgang.

Behandeling | Terug naar boven

2. droge schede


Een ander veel voorkomende overgangsklacht is een droge schede. In tegenstelling tot de opvliegers kan deze klacht een leven lang aanhouden.
De verminderde oestrogeenproductie heeft als gevolg dat de vaginawand dunner wordt en de bloedvoorziening rond de vagina vermindert. Daardoor kan de vrouw last krijgen van een droge schede, met als gevolg pijn bij het vrijen, en vatbaarder zijn voor vaginale infecties.

Een infectie herken je aan jeuk, vieze geur, irritatie, abnormale afscheiding.

Behandeling | Terug naar boven

3. blaasontstekingen

In de postmenopauze is er een verhoogde kans op blaasontstekingen en vaginale infecties.

Symptomen van een blaasontsteking:
- dikwijls plassen en
- pijn bij en na het plassen.

Ook urine-incontinentie (ongewild urineverlies) kan optreden doordat de weefsels in de urinestreek zwakker zijn geworden.Echter incontinentie is geen normaal ouderdomsverschijnsel.Raadpleeg een arts. Minimaal urineverlies komt vaak voor en is meestal te genezen.

Of er een rechtstreeks verband is tussen deze klachten en de menopauze weet men nog niet met zekerheid. Waarschijnlijk zijn het ook de fysiologische veranderingen in het lichaam van de vrouw die deze klachten doen ontstaan.

Behandeling | Terug naar boven

4. botontkalking (osteoporose)

Door de verminderde oestrogeenproductie krijgt het bot minder steun, en treedt er een versnelde ontkalking van de botten op.
1 vrouw op 4 lijdt na de menopauze aan osteoporose. Deze klachten komen meestal pas na jaren. En de klachten , eigen aan osteoporose zijn: chronische rugpijn: verwart men vaak met artrosepijn hevige rugpijn: deze houdt vaak verband met een fractuur (wervelindeukingen) verhoogd risico op breuken bij vallen (voornamelijk in de pols, de heup en de wervels) wijzigingen in de kromming van de wervelkolom, deze kunnen leiden tot kleiner worden en soms ook tot ademhalings- en maaag- en darmstoornissen.

Osteoporose is echter geen ouderdomsverschijnsel, maar een ziekte die kan behandeld worden.

Osteoporose kan vastgesteld worden met een speciaal toestel dat snel (gedurende enkele minuten) en veilig (zonder stralingsrisico) perfect de hoeveelheid bot kan meten.

Behandeling | Terug naar boven

5. hart- en vaatziektes

Tot aan de menopauze worden de vrouwen beschermd tegen allerlei hartkwalen door hun hormonen. Maar nu valt deze bescherming weg en hebben de vrouwen evenveel kans op hartziekten als mannen. (één van de voornaamste doodsoorzaken zowel bij vrouwen als bij mannen)

Behandeling (preventie) | Terug naar boven

6. atypische overgangsklachten

Dit zijn klachten die ook buiten de overgang voorkomen maar in de overgang vaker opspelen:

slapeloosheid wisselend humeur prikkelbaarheid minder zin in seks moeheid mondklachten (droge mond, mondbrand) gejaagdheid hoofdpijn pijn in de vingergewrichtjes en in de spieren gewichtstoename

De klachten over een verminderd libido en stemmingswisselingen worden vaak geassocieerd met de menopauze maar dit is deels te wijten aan het feit dat men moeilijk kan omgaan met de 2 voornaamste overgangsklachten nl. warmte-aanvallen en een droge schede.
Er zijn ook vrouwen die juist meer zin krijgen in seks omdat ze niet meer bang moeten zijn voor een ongewenste zwangerschap. Let wel, de kans op zwangerschap is pas 100% uitgesloten indien de laatste menstruatie achter de rug is.
Seksualiteit is echter een complex gegeven. De afname van het libido wordt niet alleen beïnvloed door hormonale veranderingen, maar ook door psychologische, sociale en culturele factoren.

Behandeling | Terug naar boven

De menopauze is niet noodzakelijk een negatieve ervaring.

Voor sommige vrouwen is de menopauze een moeilijke periode, maar de meeste ervaren de menopauze zonder noemenswaardige problemen. Veel vrouwen krijgen zelfs meer energie en meer zelfvertrouwen.

Met dank aan de site: www.menopauzeonline.be          

 

 

Omhoog